Wanneer mag een werkgever onderscheid maken tussen sollicitanten?

Wanneer mag een werkgever onderscheid maken tussen sollicitanten?

In sommige gevallen mag een werkgever bij een sollicitatieprocedure onderscheid maken tussen kandidaten. Maar wanneer is dit nu precies? We zetten er in dit artikel een paar uiteen.

Voorkeursbeleid of positieve discriminatie
Bij gelijke geschiktheid mag de werkgever de voorkeur geven aan bepaalde kandidaten, zoals vrouwen of allochtonen. Dit wordt ook wel voorkeursbeleid of positieve discriminatie genoemd.

De werkgever mag alleen de voorkeur geven aan vrouwen als in een bepaalde functie in een organisatie aanzienlijk minder vrouwen werkzaam zijn dan mannen. Een voorkeur voor allochtonen is alleen toegestaan als er in een functie aanzienlijk minder allochtonen werken dan in de rest van de regio.

Het is echter ook weer niet zo dat werkgevers sollicitanten uit groepen waarvoor geen voorkeursbeleid geldt bij voorbaat mogen uitsluiten. Zo is er geen overheidsbeleid dat voorschrijft dat minderheden of vrouwen altijd voorrang moeten krijgen.

Onderscheid bij sollicitaties op geslacht, ras of leeftijd
In sommige gevallen kan het wel eens voorkomen dat alleen een man of vrouw een bepaald beroep kan uitoefenen. Of zelfs iemand van een bepaald ras. Wanneer? Denk aan een zwarte acteur voor de rol van Martin Luther King. Dan mag een werkgever sollicitanten hierop selecteren. Hetzelfde geldt voor leeftijd. Bijvoorbeeld een kind voor het tonen van kinderkleding. Bij het onderscheid maken op basis van leeftijd is het wel essentieel dat de reden voor de leeftijdseis duidelijk staat omschreven in de vacature.

Onderscheid bij sollicitaties op grond van godsdienst en levensovertuiging
Werkgevers mogen van sollicitanten eisen dat ze een bepaalde godsdienst of levensovertuiging hebben, als dat belangrijk is voor de vervulling van de functie. Wanneer is dit dan eventueel van toepassing? Een gereformeerd ziekenhuis mag bijvoorbeeld verpleegkundigen met een gereformeerde levensovertuiging vragen. Aangezien de verpleegkundigen veelal in contact komen met patiënten, dragen ze op die manier bij aan de identiteit van de instelling. Om die reden mag deze eis niet worden gesteld aan een kok die alleen maar in de keuken bezig is.

Onderscheid bij sollicitaties bij gevaar voor gezondheid en veiligheid
Werkgevers mogen sollicitanten met een handicap of chronische ziekte weigeren, als dat nodig is om hun gezondheid en veiligheid te waarborgen, of die van collega’s of klanten. Als het gezondheids- en veiligheidsrisico is weg te nemen door aanpassingen op de werkplek, mag de werkgever hen overigens niet weigeren. Dan moet deze groep sollicitanten gewoon worden meegenomen in de procedure.